Bij de bezuinigingsdis­cussies in kabinetsformatie en Raad

Minder of Meer

Een juichkreet op de gemeentepagina in Het Westerkwartier.
Is Oranje toch kampioen?
Nee, nee. Het blijkt dat we in onze gemeente meer dan twee maal zoveel plastic afval produceren dan gemiddeld in Nederland. En ik lees de oproep: “Hoe meer plastic afval u aanbiedt, hoe beter het is voor uw portemonnee en voor het milieu.”
Hoe meer, hoe beter ?
In de winkel vragen ze altijd vriendelijk: “Een plastic tasje meneer ?”
“Nee, dank u. Ik heb een fietstas” zei ik tot nu braaf.
Dus voortaan dan maar: “Ja graag. Doe er maar twee, ook eentje voor mijn zadel”?

Het doet me denken aan het dilemma, dat sinds 2008 overal opduikt.
Moeten we zuinig zijn, omdat we veel te veel op de pof hebben geleefd? Moeten we de broekriem aanhalen en de hand op de knip houden tot betere tijden?
Of moeten we dat vooral niet doen? Moeten we nu niet angsthazen maar flink consumeren, om zo de economie draaiende te houden en te stimuleren?

Dat dilemma speelt op elk niveau.
Op mondiaal niveau, bij de G-20 in Toronto eind juni.
Obama zei: Niet zuinig zijn. Blijf de economie stimuleren. Via de toenemende belastingopbren­gsten komen die staatsfinanciën dan vanzelf wel weer in orde.
Maar Europa – bijvoorbeeld Duitsland en Engeland – kiest voor: wél zuinig zijn, de staatsfinanciën op orde brengen. Dat is nodig voor het vertrouwen, dat weer onontbeerlijk is voor het stimuleren van de investeringen.
Op nationaal niveau is het de belangrijkste vraag onder de kabinetsformatie. De VVD wil fors bezuinigen. De linkse partijen willen bezuinigingen uitsmeren en bijvoorbeeld spaargeld vrijmaken.
Op gemeentelijk niveau. Zie de discussies in onze Raad, vrijwel onafgebroken vanaf het aantreden van het nieuwe College.
Tenslotte op het individuele niveau, het niveau van de consument. Let wel, op wereldschaal gezien, zijn we verschrikkelijk rijk. Het inkomen per hoofd in Nederland is bijvoorbeeld 260 keer zo hoog als in Congo.

Bezuinigen of besteden?
Op 6 juni kwam het CPB met een nieuw rapport. Dat is gebaseerd op een scenario, waarin aan de ene kant veelverdieners extra belast worden via een crisistarief en aan de andere kant uitkeringen en minimumloon verhoogd worden. Ook wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met het schrappen van de JSF en het beëindigen van de belastingvrij­stelling voor multinationals. Uitkomst: Misschien maar helemaal niet bezuinigen. Ook in het voorlaatste rapport van het CPB stond al, dat zelfs als de politiek helemaal niet bezuinigt, het begrotingstekort vanzelf terugloopt tot 2,9 % in 2015, dus tot onder de 3%-norm.
Raar eigenlijk, dat je bij de bezuinigingsdis­cussies die uitkomst zo weinig tegenkomt..

Raar eigenlijk, dat je bij de bezuinigingsdis­cussie een andere uitkomst zo weinig tegenkomt. De uitkomst van de mondiale CO2 – uitstoot in 2009. Die was 31,3 miljard ton in 2009 en dat is 40% meer dan in 1990.
Het is ook waar, dat in 2009 de CO2 – uitstoot voor het eerst niet is toegenomen, maar gelijk gebleven is. Dat hangt samen met de economische crisis. Veel productiecapaciteit is stilgelegd, maar die kan bij aantrekkende groei weer in bedrijf komen. Bij herstel is de kans groot dat de CO2– emissies snel weer oplopen in de geïndustrialiseerde landen.
Dat betekent dus, dat we de productiecapaciteit nog veel verder moeten terugbrengen dan vorig jaar, als we het doel van 2020 willen halen: een daling met 20% ten opzichte van 1990. Duitsland, Frankrijk en Engeland willen zelfs naar 30%

Dus, kom op Nederland! De intentie van de 20 % is onderschreven.
Het geloof is beleden.
Nu nog de schijnheiligheid afgelegd. (Zoals: CO2-uitstoot in de bodem is geen CO2-uitstoot en wij hoeven ons niet druk te maken over de toestanden in de winningsgebieden van olie en steenkool in verre oorden.)
En de valse profeten het zwijgen opgelegd: bij de verkiezingen op 2 maart 2011 dan maar. (Kolencentrales. Nu nog? Hoe verzin je het!)

Maar wat moeten we dan met die oude tegenstelling tussen twee beroemde economen Keynes (besteden) en Friedman (bezuinigen)?
Onlangs vierde de Amerikaanse milieubeweging haar 40-jarige bestaan. Ter gelegenheid daarvan passeerden alle strijdpunten van de afgelopen halve eeuw de revue. Zoals bodemvervuiling, ontbossing, mijnbouw in dagbouw, erosie, uitputting van fossiele hulpbronnen en watervoorraden, uitsterven van dieren, watervervuiling en overbevissing, medicijnenresis­tentie van schimmels, bacteriën en virussen, broeikasgassen, fijn stof en klimaatverandering.
Lester Brown, de nestor van de Amerikaanse milieubeweging, concludeerde in een interview bij die gelegenheid onder meer:
“Op wereldschaal staan alle seinen op rood” En:
“Economen zijn niet in staat om die seinen te zien”.

2009: Egeljaar.
Terug naar het plastic afval van onze gemeente. Op een stille zondagochtend, voorjaar vorig jaar, hoorde ik voor de radio een andere oproep. Als we regelmatig langs een bepaalde weg kwamen, moesten we het aantal doodgereden egels tellen en doorgeven. Want dat aantal kon ons iets leren. Als er meer doodgereden egels zouden worden waargenomen dan vorig jaar op een bepaald weggedeelte, zou dat betekenen, dat het in die omgeving goed ging met de egel. Dus: Hoe meer, hoe beter.

Dus, als u nog altijd autorijdt: doe uw plicht.
Negeer alle seinen op rood,
zou je zeggen.
Ten Minste.
Min of meer.

Tsjalling Buwalda