GroenLinks heeft in de raadsvergadering van 31 mei zware kritiek geleverd op het optreden van het nieuwe college van CDA, ChristenUnie en PvdA. Dat is er binnen vier weken in geslaagd om op eigen houtje de gemeentebegroting 2010 overhoop te gooien. De gemeenteraad, die over de besteding van het geld gaat, had deze begroting in november naar eer en geweten vastgesteld. Maar het nieuw aangetreden college vond een groot aantal financiële “lijken in de kast”. De gemeente stevende door tegenvallers in 2010 af op een tekort van € 376.000. Voor 2011 zou dit nog kunnen verdubbelen. Daarom vond het college dat direct moest worden ingegrepen.

Wie is de baas?
Met een persbericht en een kort briefje informeerde het college de raad en zette hem in één moeite door buitenspel. Onder aanvoering van oppositieleider Klaas-Wybo van der Hoek deden GroenLinks, VVD en D66 er alles aan om de macht terug te brengen naar de raad, maar de collegepartijen (een raadsmeerderheid) hadden daar geen behoefte aan, zodat het voorlopig zonder resultaat bleef. De inwoners van de gemeente zijn de dupe, doordat o.a. belangrijke investeringen in de infrastructuur van Noordhorn en in een kunstgrasveld voor v.v. Grijpskerk zijn “opgeschort”. Dat wil zeggen dat ze in 2010 niet meer worden gedaan.

Klaas-Wybo van der Hoek stelde het duidelijk: “De raad is de baas, niet het college!” Het bleek echter dat een meerderheid van de raad er geen behoefte aan heeft om de baas te zijn: de coalitiepartijen gaven het college alle ruimte om met deze rammelende en ondemocratische procedure de begroting onderuit te halen. Ook VVD en D66 keerden zich nadrukkelijk tegen de gevolgde werkwijze van het college. Deze werd “onbehoorlijk” genoemd en het mogelijke begin van het ontstaan van een neerwaartse spiraal. “Zo ontstaan krimpregio’s”, zei Cor de Ruiter van D66.

Donder in de raad
Ondanks het mooie weer donderde het in de raad. Vooral toen CDA-fractievoorzitter Hilda Meijer zich liet ontvallen dat de coalitiepartijen al in april nieuwe tegenvallende financiële cijfers hadden gezien voor de formatie van het nieuwe college. Klaas-Wybo van der Hoek reageerde furieus: het is een politieke doodzonde om relevante informatie te onthouden aan (een deel van) de raad. CU-fractievoorzitter Mieke Koop ontkende dat de coalitiepartijen daadwerkelijk andere cijfers hadden gezien, maar de twijfel kon niet helemaal weggenomen worden.
Het is hoe dan ook schokkend om te zien dat het college binnen vier weken na zijn aantreden geconfronteerd wordt met een groot aantal “lijken in de kast” van het oude college. Het solide financiële beeld van onze gemeente lag in het laatste uur van de maand mei volledig aan diggelen, zoals zowel GroenLinks als de VVD opmerkten. Het werd door niemand ontkend.

Teleurstellende afloop
GroenLinks diende twee moties in: de eerste droeg het college op om de vastgestelde begroting uit te voeren. Indien noodzakelijk kan het college te allen tijde onderbouwde wijzigingsvoor­stellen aan de raad voorleggen, waarop de raad zijn afwegingen kan maken. De tweede motie stelde voor om een onderzoekscommissie in te stellen die moest uitzoeken hoe het mogelijk is dat het financiële perspectief zo snel is verslechterd bij de wisseling van twee colleges (met overigens dezelfde politieke kleur). Beide moties werden verworpen met alleen de oppositiepartijen GroenLinks, VVD en D66 voor. Ook een motie die VVD en GroenLinks gezamenlijk indienden om althans het kunstgrasveld van Grijpskerk aan te leggen werd verworpen. Weliswaar wijdden CDA en PvdA mooie woorden aan mogelijke nieuwe prioriteit hiervoor in het najaar, maar het college maakte duidelijk dat de financiële zorgen in 2011 alleen maar groter worden. Het ziet er dus niet naar uit dat dit de mensen in Grijpskerk echt gaat helpen. Dit was m.n. voor de aanwezige bestuursleden van de voetbalclub, maar ook voor de mensen van dorpsbelangen Noordhorn een teleurstellende afloop van een lange avond.

Hieronder de volledige tekst van de verklaring die GroenLinks-fractievoorzitter Klaas-Wybo van der Hoek aflegde in de raad en van de twee ingediende moties

Bijdrage GroenLinks over de uitgavenstop van het College van CDA, CU en PvdA.
Gemeenteraadsver­gadering van 31 mei 2010-

Wij zijn erg verbaasd over de brief van 25 mei 2010 van het College. Er zit koud een nieuw College, overigens van de oude samenstelling CDA, CU en PvdA, of opeens moet er naar het meest uiterste en ruwe financiële middel gegrepen worden: een uitgavenstop.
Wij hebben grote bezwaren tegen deze politieke paniek. Wij denken dat deze niet op deze manier nu genomen moet worden.
Ik zal onze bezwaren samenvatten in vier punten; het budgetrecht van de gemeenteraad, de geschiedenis, de inhoud van de maatregel en de maatschappelijke gevolgen. In deze ronde zal GroenLinks zich beperken tot een algemene behandeling. Bij de Voorjaarsnota hopen wij meer informatie van het College te krijgen om zo nodig op de specifieke onderdelen in te gaan.

1. Het budgetrecht van de raad
Volgens de gemeentewet artikel 189 stelt de gemeenteraad de begroting vast. Lopende het jaar kan een College ook niet rommelen in de begroting zonder dat de raad eraan te pas komt. Er worden zelfs structurele zaken geschrapt. Het College kan wettelijk zelfs op twee manieren onderuit gaan: de raad kan het besluit van het College afkeuren. Daarnaast dient het College van Gedeputeerde Staten begrotingswij­zigingen goed te keuren. GS kunnen ook gerommel in de begroting dus afkeuren.
De raad moet zijn positie duidelijk markeren. Het College kan niet even per briefje de begroting op haar kop zetten. De raad is de baas, niet het College. Eveneens lopen we de kans dat iemand of een organisatie het besluit van het College voor vernietiging voordraagt. Daarom onze motie hierover. Bovendien zou de raad ook geen knip voor zijn neus waard zijn, als hij dit College zo maar een bij volle verstand aangenomen begroting met een willekeurig besluit om zeep laat helpen.

2. Hoe is het zo gekomen?
Het is toch wel erg raar dat twee weken na het aantreden van dit nieuwe College er zoveel financiële lijken uit de kast van het vorige College, overigens ook van CDA, CU en PvdA. Om maar Louis van Gaal te parafraseren: “Is het nieuwe College zo slim of is het oude College zo dom?” Vóór de gemeenteraadsver­kiezingen was dezelfde informatie beschikbaar als nu. Bovendien is er voor noodgevallen onze reserve beschikbaar, die, volgens de accountant van de gemeente, € 500.000 meer bevat dat strikt noodzakelijk is.
Concreet onze vragen:

• Hoe komt het dat het nieuwe college binnen vier weken zo veel financiële “lijken” tegenkomt? Wat heeft het oude college -overigens ook met CDA, CU en PvdA- over het hoofd gezien of wat ziet het nieuwe college te tobberig?
• Wat is de invloed van het drie keer moeten uitbetalen van geld voor onderwijs, terwijl dat waarschijnlijk in twee gevallen niet echt nodig is?

Omdat wij de gang van zaken erg raar vinden, dienen wij een motie in om hiervoor een onderzoekscommissie ex. artikel 155 van de gemeentewet in te stellen.

3. De inhoud van de maatregel
Wat houdt de maatregel van het College precies in? “Opschorten” is een werkwoord dat in de gemeentewet niet voorkomt. De getroffen activiteiten worden bij de behandeling van de begroting 2011 betrokken. Wel hebben we het ooit: dat is een malle voorstelling van zaken: dat is niet opschorten, maar gewoon opnieuw beoordelen. Derhalve is het werkwoord opschorten in dit verband heel veel PR/politieke reclametaal of zelf wel misleidend.

4. De maatschappelijke gevolgen
Het College meldt dat het de maatregel ook vervelend vindt. Naar ons oordeel is er meer aan de hand: er vindt een vertrouwensbreuk plaats tussen het gemeentehuis en de samenleving. Het beeld van een solide College en gemeente die hun afspraken nakomen, ligt met één pennenstreek aan gruzelementen. Dat geldt voor de betrokken vrijwilligersor­ganisaties, maar ook voor de betrokken bedrijven.

• Hoe veel “sneu” geld is de gemeente kwijt aan claims van aannemers, omdat werken niet doorgaan?
• Hoeveel werkgelegenheid komt er in het gedrang door deze maatregel?
• Waarom worden de grote investeringen in de grote projecten niet getemporiseerd, wat een grotere besparing oplevert?
• Waarom worden vooral de voorzieningen buiten het hoofddorp getroffen?

Motie 1

Onderwerp : brief B&W over slecht financieel perspectief van 25 mei 2010

De raad van de gemeente Zuidhorn bijeen op 31 mei 2010,

Kennis nemende van:
de brief van het College van Burgemeester en Wethouders van 25 mei 2010, waarin wordt meegedeeld dat vanwege de financiële positie geplande investeringen worden opgeschort;

Constaterende dat:
de gemeenteraad de begroting 2010 heeft vastgesteld, waarvan de opgeschorte investeringen onderdeel zijn;

Draagt het College van Burgemeester en Wethouders op de door de raad goedgekeurde en vastgestelde begroting 2010 uit te voeren;

En gaat over naar de orde van de dag.

Fractie van GroenLinks,

Klaas-Wybo van der Hoek, Henk Bakker, Hilda Hoekstra

Motie 2

Onderwerp : brief B&W over financieel perspectief van 25 mei 2010

De raad van de gemeente Zuidhorn bijeen op 31 mei 2010,

Kennis nemende van:
de brief van het College van Burgemeester en Wethouders van 25 mei 2010, waarin wordt meegedeeld dat vanwege de financiële positie geplande investeringen worden opgeschort;

Constaterende dat:
de gemeenteraad de begroting 2010 heeft vastgesteld, waarvan de opgeschorte investeringen onderdeel zijn;
in zeer korte tijd bij de wisseling van de Colleges een groot verschil in financieel perspectief zou zijn opgetreden;

Van mening dat:
de oorzaken hiervan duidelijk moeten worden;

Besluit:
een onderzoekscommissie ex artikel 155 van de gemeentewet in te stellen;

Draagt het seniorenconvent (de fractievoorzitters) op
met ondersteuning van de griffie te komen tot een voorstel hiervoor met een nadere omschrijving van het onderwerp van onderzoek, toelichting en de samenstelling van de commissie;

En gaat over naar de orde van de dag.

Fractie van GroenLinks,

Klaas-Wybo van der Hoek, Henk Bakker, Hilda Hoekstra